80 lat Ziem Zachodnich i Północnych - wystawa, panele i koncert w Starej Kopalni

W przestrzeni Starej Kopalni i w kolegiacie rozciągnie się opowieść o trudzie, odbudowie i tożsamości ziem, które po wojnie stały się częścią Polski. Wydarzenie ma charakter rocznicowy, ale także edukacyjny i artystyczny - od wystawy fotografii, przez panele historyczne, po koncert dla mieszkańców. Patronat honorowy objęły ważne postaci sceny publicznej, a program łączy refleksję z chwilami muzycznej ulgi. To okazja, by spotkać się przy wspólnej pamięci i posłuchać głosów mówiących o przemianach regionu.

• Otwarcie wystawy i panele w Centrum Nauki, Kultury i Sztuki Stara Kopalnia
• Msza i muzyka - chwila zadumy w Kolegiacie
• Głos noblistki, samorząd i Deklaracja Piastowska w Wałbrzychu

Otwarcie wystawy i panele w Centrum Nauki, Kultury i Sztuki Stara Kopalnia

Główne obchody skoncentrują się przy placu przed „Sztygarówką” w Centrum Nauki, Kultury i Sztuki Stara Kopalnia. Na miejscu zostanie zaprezentowana wystawa Fenomen architektoniczny Ziem Zachodnich i Północnych - wielkoformatowe fotografie wybrane przez kuratora Marka Arcimowicza, które pokażą powojenne przemiany miast, modernizacje i współczesne realizacje wpisane w regionalny pejzaż. Ekspozycja ma prowokować do myślenia o dziedzictwie materialnym i roli architektury w kształtowaniu tożsamości.

Program merytoryczny jest złożony - panele dotkną historii osadnictwa, gospodarczych przemian, kultury i roli samorządności w odradzaniu tych terenów. Organizatorzy zaplanowali pięć sesji tematycznych poświęconych m.in. losom przesiedleńców, gospodarczemu fenomenu regionu, polityce pamięci i przemianom kulturalnym.

Msza i muzyka - chwila zadumy w Kolegiacie

Obchody rozpoczną się w kościelnej przestrzeni - w kolegiacie przewidziano uroczystą mszę w intencji pokoju i pojednania, z udziałem duchowieństwa różnych wyznań oraz oprawą muzyczną chóru Wałbrzyskiej Szkoły Muzycznej i kwartetu smyczkowego. Miejsce i muzyka mają nadać wydarzeniu wymiar refleksji nad historią i doświadczeniem ludzi, którzy po wojnie budowali nową rzeczywistość na tych ziemiach.

Głos noblistki, samorząd i Deklaracja Piastowska w Wałbrzychu

Wśród zaproszonych mówców są między innymi Olga Tokarczuk oraz Prezydent Wałbrzycha Roman Szełemej. Uroczystość odbywa się pod honorowym patronatem Marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej oraz Minister Kultury i Dziecictwa Narodowego Marty Cienkowskiej. Zwieńczeniem oficjalnej części będzie podpisanie Deklaracji Piastowskiej - dokumentu deklarującego szacunek dla przeszłości i zobowiązanie do pielęgnowania pamięci oraz wzmacniania dialogu między regionami.

Na scenie poruszone zostaną tematy gospodarcze - od powojennych przedsiębiorstw po współczesne inicjatywy gospodarcze - oraz kulturowe, ze szczególnym uwzględnieniem roli instytucji, domów kultury i oddolnych inicjatyw w kształtowaniu tożsamości.

Program - najważniejsze informacje organizacyjne:

• Data: 14-15 grudnia 2025 r.
• Miejsce głównych obchodów: Centrum Nauki, Kultury i Sztuki Stara Kopalnia, plac przed „Sztygarówką”, ul. Wysockiego 29
• 14 grudnia - Msza w intencji pokoju i pojednania w Kolegiacie Najświętszej Maryi Panny Bolesnej i św. Aniołów Stróżów, ul. Garbarska 4 - godz. 17:00-18:30
• 15 grudnia - część główna w Starej Kopalni - uroczystości, panele dyskusyjne i otwarcie wystawy - rozpoczęcie zasadniczej części godz. 9:30
• Koncert Anity Lipnickiej - koncert dla mieszkańców godz. 18:00

W programie znajdą się panele tematyczne: historia Ziem Zachodnich i Północnych, gospodarcze osiągnięcia regionu, polityka pamięci, rozwój kulturalny oraz doświadczenie samorządności po 1990 roku.

Dla mieszkańca - dlaczego warto przyjść Wydarzenie łączy odsłonę wizualną z dyskusją i muzyką - kto interesuje się historią, architekturą lub lokalnym życiem kulturalnym, znajdzie tu materiały i rozmowy, które pomagają zrozumieć przemiany regionu. Wystawa fotograficzna to też okazja do spaceru po terenie Starej Kopalni, a koncert wieczorem może być sposobem na zakończenie dnia pełnego narracji i refleksji. Przy planowaniu wizyty warto uwzględnić godziny paneli i koncertu - wejście odbywa się na plac przed „Sztygarówką”, co ułatwia szybkie odnalezienie wydarzeń.

na podstawie: UM Wałbrzych.