Senior nie tylko odbiera pomoc. Tak starsi wspierają innych

Opieka nad bliskim nie kończy się wraz z przejściem na emeryturę. W Wałbrzychu przypomniano historie seniorów, którzy mimo własnego wieku i problemów zdrowotnych pomagali innym – w domu, przez telefon, podczas wizyt lekarskich i w ramach wolontariatu. Ich wsparcie obejmowało zarówno najbliższych, jak i osoby wcześniej zupełnie obce. Te przykłady pokazują, że starszy człowiek może jednocześnie potrzebować pomocy i być dla kogoś ważnym oparciem.

• Opieka nad bliskimi często zostaje w rodzinie
• Wolontariat seniorów wychodzi poza sąsiedzką pomoc

Opieka nad bliskimi często zostaje w rodzinie

Seniorzy zajmują się współmałżonkami, rodzeństwem, rodzicami, wnukami, a także przyjaciółmi i sąsiadami. Powodem bywa przywiązanie, odpowiedzialność albo chęć odwdzięczenia się za wcześniejszą troskę. Czasem pomoc wynika po prostu z potrzeby serca i obejmuje osobę niespokrewnioną.

Codzienne wsparcie może mieć bardzo konkretny wymiar. To przygotowanie posiłku, zrobienie zakupów, towarzyszenie podczas wizyty u lekarza albo zwykła obecność przy kimś, kto czuje się samotny i chory. Dla osoby wymagającej opieki takie czynności często oznaczają możliwość dalszego funkcjonowania we własnym rytmie.

Przykładem był Wojciech Zabłocki – medalista olimpijski w szermierce, profesor nauk technicznych i architekt. Przez 54 lata pozostawał mężem aktorki Aliny Janowskiej. W ostatnich latach jej życia, gdy chorowała na Alzheimera i potrzebowała stałej opieki, zajmował się nią mimo własnego podeszłego wieku. Janowska zmarła w 2017 roku, a Zabłocki odszedł trzy lata później, mając 89 lat.

Podobną historię miał Stanisław Tym. Aktor, satyryk i reżyser opiekował się żoną Anną, choć sam zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi, między innymi chorobą nowotworową i dolegliwościami kardiologicznymi. Pozostał przy niej do jej śmierci w 2023 roku. Zmarł niespełna półtora roku później, w wieku 86 lat.

Wolontariat seniorów wychodzi poza sąsiedzką pomoc

Starsi ludzie wspierają także osoby, których wcześniej nie znali. Elżbieta Iwanicka, seniorka i wolontariuszka związana z Lubelskim Uniwersytetem Trzeciego Wieku, zaczęła od odwiedzania samotnej, 82-letniej kobiety. Później zaangażowała się w organizowanie pomocy dla kolejnych seniorów, osób chorych i dzieci.

Iwanicka koordynuje Wielopokoleniowy Klub Wolontariusza działający w Lublinie od 2007 roku. Podejmowane tam działania obejmują odwiedziny u osób starszych i chorych, zajęcia aktywizujące oraz inicjatywy łączące różne pokolenia. Jedna pomoc może więc przerodzić się w stałą sieć wsparcia, w której senior nie jest wyłącznie odbiorcą świadczeń.

W Tczewie Bożena Szczepańska zauważyła, że część jej rówieśników przestała wychodzić z domów i uczestniczyć w zajęciach. Razem z młodszą animatorką zaczęła odwiedzać te osoby oraz pomagać im w korzystaniu z nowych technologii. Dzięki temu mogli dołączać do wideokonferencji, utrzymywać kontakt z innymi i uczestniczyć w życiu grupy mimo ograniczeń zdrowotnych.

Program „Seniorzy w akcji” pokazuje, jak różnorodne mogą być takie inicjatywy. Wśród projektów realizowanych przez starszych wolontariuszy znalazły się:

• „Halofon” – telefoniczna sieć regularnych rozmów z samotnymi osobami, które rzadko albo wcale nie wychodzą z domu;
• „Mobilna biblioteka” – dostarczanie książek mieszkańcom, którzy ze względu na wiek lub stan zdrowia nie mogli samodzielnie korzystać z biblioteki;
• „Stuk-puk. Otwórz drzwi, pomogę Ci” – połączenie pomocy sąsiedzkiej ze wsparciem osób samotnych;
• „Crazy Babki – pogotowie muzyczne!” – domowe koncerty dla seniorów, którzy nie mogli uczestniczyć w wydarzeniach poza domem;
• „Mobilne ogrody – Pokolenia Koło Ziół” – tworzenie ogrodów w domach opieki z wykorzystaniem wiedzy o ogrodnictwie i zielarstwie;
• „Per Asperger ad Astra” – pomoc osobom z zespołem Aspergera i ich rodzinom;
• „Senior w akcji resocjalizacji” – warsztaty, koncerty, wycieczki i inne zajęcia dla osób osadzonych.

Takie przykłady poszerzają spojrzenie na starość. Senior może potrzebować wsparcia medycznego, opiekuńczego czy organizacyjnego, ale jednocześnie ma doświadczenie, czas i umiejętności, którymi może dzielić się z innymi. Pomoc nie musi więc płynąć tylko w jedną stronę.

na podstawie: PCPR Wałbrzych.